KUCHNIA GRECKA

Najlepszej jakości oliwa z oliwek, wina, sery, zioła oraz dopieszczone słońcem, świeże, pełne smaku owoce i warzywa. 

Często wyczuwalnym aromatem dań jest cynamon oraz mięta, co my kojarzymy raczej z deserami, a tu występuje w rozmaitych wytrawnych połączeniach.

 

Kuchnia ta może od razu do siebie nie przekonać, jak było w moim przypadku. Pierwszy raz spróbowałam jednego z jej popisowych dań, czyli musaki, w jednej z tawern na Korfu, w 2012 roku i uznałam, że skoro najsławniejsze danie mnie nie przekonuje, to chyba nie znajdę tu nic dla siebie, ale z biegiem czasu okazało się zupełnie inaczej. Dobrze jest dać jej drugą albo i nawet trzecią szansę, bo to jak z naszymi tradycyjnymi daniami, przepis mniej więcej ten sam, ale jakoś to mama robi najlepszą pomidorową, babcia pierogi, teściowa rosół, ciocia sałatkę, a brat rybę.. I też nie na jednym daniu wybór się kończy. 

 

(Wszystkie zdjęcia użyte w tym artykule są standardowo naszego autorstwa, ale tym razem nie są to nasze wyroby, tylko pochodzą z tawern, gospód, hoteli i restauracji w których jadaliśmy, rozsianych po całej Grecji. Niektóre mają odnośniki do naszych przepisów, jak np. tutaj -> przepisy greckie <- gdzie jeszcze wnikliwiej możesz poznać grecką kuchnię). 

kuchnia grecka grecki stół zachód tawerna grecka

Przyglądając się codziennemu życiu Greków można wysnuć opinię, że bezmięsny obiad jest dla nich jakąś abstrakcją, co nie oznacza, że nie ma tu posiłków bazujących na produktach roślinnych. Jak na kraj śródziemnomorski przystało kuchnia grecka bogata jest w owoce morza, także każdy zwolennik tych specjałów znajdzie w niej coś dla siebie.

 

Grecy są też kawoszami. Poranek zaczynają od jednej z chyba dziesięciu kaw wypitych w ciągu dnia, a sami z siebie śmieją się, że typowym greckim śniadaniem jest.. kawa i papieros. 

 

Podobno połowa ludności pali. Różnie to z tymi statystykami bywa, ale nie trudno zaobserwować, że osób palących jest sporo, dlatego też zła wiadomość dla tych, którzy kategorycznie nie akceptują dymu tytoniowego, bo w Grecji można palić prawie wszędzie, również w restauracjach i tawernach. 

 

dania greckie

Miejscem, gdzie można poznać grecką kuchnię jest tawerna. Nam sprawdzają się dwa sposoby na wstępne określenie, czy dobrze zjemy w danej tawernie. Po pierwsze duża ilość tubylców. Szczególnie na wyspach można spotkać tawerny i restauracje, gdzie jest dużo osób, ale tylko przyjezdnych, co niekoniecznie musi ukazywać renomę danego miejsca, a jedynie żyłkę Greków do biznesów i sprytny sposób na przyciąganie klientów. Przed każdą tawerną stoi „zagabywacz”, a swoją szarmancką i wesołą rozmową sprawia, że trudno odmówić wejścia do środka, co często jest miłą interakcją, ale trzeba przyznać też, że czasem irytuje, kiedy wybierasz się jedynie na spacer starówką, a co chwila ktoś proponuje Ci kolejny obiad. 

Lokale przepełnione turystami są z reguły najładniejsze i zarazem najdroższe, zwykle pięknie podane posiłki nie są powalające smakiem. I tutaj wyłania się drugi sposób na wstępne rozeznanie z tawerną – kuchnia ma się bronić smakiem, a nie wyglądem. Omijamy szerokim łukiem pięknie wystrojone, ekskluzywne wnętrza, a zaglądamy do skromnych, swojskich, czasem lekko obskurnych tawern z ceratą na stole.

souvlaki z chlebem i frytkami

Widoczny jest pewien progres spożywanych w ciągu dnia posiłków. Śniadania są znikome, następnie drobne i różnorodne przekąski, niewielki obiad, a z kolei największym i zarazem najbardziej celebrowanym posiłkiem jest kolacja. Grecy jedzą ją późną porą w dużym gronie rodziny i znajomych, zazwyczaj na świeżym powietrzu. 

Czas w którym można zaobserwować i chłonąć tą popularną dla Greków hedonistyczną postawę. Mogą tak siedzieć do późnej nocy ciesząc się swoim towarzystwem, dobrym jedzeniem i masą tematów do rozmowy, nie zważając na to co było i nie zastanawiając się nad tym co będzie. 

Posiłek zaczyna się od wielu przekąsek zwanych meze lub mezedes, a temat ten rozwinę w następnym artykule, bo ten poświęcony jest daniom głównym. 

meze

Zacznijmy zatem repertuar greckich dań głównych, a numerem jeden na greckiej liście przebojów kulinarnych jest:

MOUSSAKA (musaka) 

Zapiekanka z warzywami i mięsem mielonym. Dolna warstwa to przede wszystkim bakłażan, ale jest to też zależne od gospodyni, gdyż czasem zastępują lub towarzyszą mu ziemniaki i cukinia. Następnie jest warstwa mielonego mięsa połączonego z przetartymi pomidorami i mieszanką przypraw greckich, czyli oregano, tymianek, czasem też rozmaryn i mięta. Ostatnia warstwa to gęsty sos beszamelowy oprószony żółtym serem. Występuje też w wersji wegetariańskiej i najlepsza jaką jedliśmy spisana jest w tym przepisie -> link. Możesz też spróbować awangardowej wersji z płatami lasagne i kaszą jaglaną → link.

moussaka tawerna grecka moussaka grecka musaka

PASTITSIO 

Makaronowy odpowiednik musaki. Warstwę warzyw zastępują rurki z makaronu, a pozostałe pozostają bez zmian. Wersja wegetariańska zamiast mięsa podawana jest zazwyczaj ze szpinakiem, a czasem z mieszanką smażonych warzyw, takich jak cukinia, bakłażan, pomidor, cebula i/lub ziemniaki. Zarówno smak pastitsio, jak i musaki podkręcony jest delikatnie cynamonem. 

Pastitsio

SOUVLAKI

Przygotowywany na ruszcie, mocno doprawiony mięsny szaszłyk głównie z wieprzowiny, ale czasem też z kurczaka, pod koniec często skropiony sokiem z cytryny i oprószony posiekaną pietruszką. Niekiedy jest on też przeplatany warzywami, ale z reguły jest to samo mięso, dlatego warto wziąć go w zestawie z sałatką, tzatzykami oraz frytkami lub pitą. Spotkać je można w większości małych knajpek lub tawern i praktycznie zawsze na festynach, rejsach lub przy innych okazjach gromadzących większą ilość osób. 

Souvlaki na rejsie Souvlaki przygotowywane na rejsie. souvlaki z grilla Souvlaki z grilla na festynie.

PITA GYROS

Kawałki marynowanego mięsa (wieprzowina, kurczak lub baranina) z dodatkiem pomidorów, cebuli, frytek oraz sosu tzatziki, a wszystko to zawinięte w pszenny placek, zwany pitą. Występuje też pod nazwą „souvlaki pita”, co oznacza, że zamiast kawałków mięsa w środku znajdziemy ściągnięty z patyczka mięsny szaszłyk. Moją ulubioną wersją jest „halloumi pita”, gdzie zamiast mięsa jest ser halloumi. 

pita pita gyros pita tawerna pita piwo mythos pita piwo fix pita piwo alfa

STIFADO

Gulasz z dużą ilością cebuli, dodatkiem wina oraz lekkim cynamonowym posmakiem. Kiedyś przygotowywany głównie z dziczyzny, natomiast teraz przeważnie z wołowiny, ale można spotkać wiele innych wariantów, takich jak baranina, królik, owoce morza (głównie ośmiornica), a nawet same warzywa, jak np. stifado z buraków.

gulasz stifado tawerna Stifado w greckiej tawernie STIFADO

GEMISTA

Faszerowane i zapiekane warzywa, głównie pomidory, papryka i bakłażany. Zazwyczaj jest to danie jarskie z ryżem, ziołami oraz innymi warzywami, natomiast w wielu miejscach można spotkać nadzienie mięsno-warzywne.

gemista gemista faszerowana papryka gemista faszerowane warzywa

DOLMADES

Gołąbki w greckim wydaniu. Bezmięsne przekąski nadziewane ryżem, zawinięte w liście winorośli z wyczuwalnym smakiem octu. W niektórych tawernach występują wersje mięsne w połączeniu z większą ilością ziół oraz przetartych pomidorów. 

dolmades greckie gołąbki dolmadakia

KEFTEDES

(przepis) smażone na głębokim oleju, małe kotleciki mięsne o lekko miętowym aromacie. Z kolei pod nazwą „kolokithokeftedes” kryją się kotlety z cukinii, „tomatokeftedes” są z pomidorów, a „tirokeftedes” to kuleczki serowe.

greckie kotleciki keftedes Keftedes Kolokithokeftedes tomatokeftedes kotleciki z pomidorów Tomatokeftedes tirokeftedes kulki serowe Tirokeftedes

SAŁATKA GRECKA

Czyli klasyka gatunku. W skład tej tradycyjnej wchodzą pomidory, ogórek, papryka cebula, oliwki, feta, oprószona dużą ilością soli oraz oregano i obficie oblana oliwą. W Grecji jest to sałatka „Horiatiko”, czyli sałatka wiejska. 

sałatka grecka grecka sałatka greckie smaki

MPRIZOLA (brizola)

Duży stek przygotowywany na grillu lub smażony.

mprizola brizola

W Grecji znaleźć można szeroki wachlarz owoców morza przygotowywanych na wiele ciekawych sposobów. Różne rodzaje małż, (głównie mule), langustynki, krewetki, ośmiornica, homary, liczne gatunki ryb i mięczaków. Często z wyczuwalną domieszką wina lub ouzo. 

meze rybne ryba w greckiej tawernie owoce morza Grecja

Najlepsze połączenia muli i krewetek, jakie odkryłam dotychczas to ouzo z musztardą, winno-pikantne lub oblane gęstym sosem czosnkowym.

pikantne mule mule z ouzo i musztardą mule pikantne

OŚMIORNICA

Dobrze przygotowana jest wyśmienita. Tak, aby rozwinąć tę myśl nawiążę do swojego pierwszego doświadczenia z grillowaną ośmiornicą. Smak może nie był zły, ale również nie zachwycający, natomiast jej najgorszym aspektem była konsystencja dająca wrażenie żucia jakiejś dentki, aniżeli czegoś zdatnego do spożycia. Byłby to mój pierwszy i ostatni kontakt, gdyby nie obecność bardziej doświadczonej koleżanki, która po spróbowaniu stwierdziła, żebym się nie zrażała, gdyż jest ona po prostu źle przygotowana. Miała rację. Jeżeli ktoś zna się na rzeczy, może przygotować ją tak, że rozpływa się w ustach i co najważniejsze jest pyszna.

 

Ośmiornica serwowana jest grillowana, marynowana lub smażona w postaci różnych potrawek. Grecy twierdzą, że najlepiej komponuje się z kieliszkiem ouzo, co warto sprawdzić samemu, bo mnie ten trunek nie przekonuje w żadnym zestawieniu.

ośmiornica Grecja grillowana ośmiornica ośmiornica z warzywami

KALAMARI

Smażone w głębokim oleju krążki kalmarów podawane z cytryną do skropienia. Idealne w swojej prostocie wykonania, natomiast w smaku tylko, jeżeli ktoś zupełnie z ową prostotą nie poszaleje, bo kiedy są zrobione za szybko, to potrafią być gumowate z twardą panierką i jeszcze najlepiej przesiąknięte starą fryturą.. natomiast, gdy trafimy do tawerny, gdzie mają serce do gotowania to dostaniemy miękkie, pełne smaku i sycące przekąski. 

Kalamari kalmar

GAVROS (sardela)

Małe rybki w całości obtoczone w mące i smażone na głębokim oleju. Można też spotkać je w formie marynowanych mini filetów rybnych pod nazwą  „gavros marinatos”. Najlepsze jakie spotkaliśmy w tym wydaniu można spróbować w Hotel Honorata, o czym pisałam w jednym w postów na naszym Instagramie -> link.

gavros sardela gavros sardela marynowana gavros sardela smażona gavros sardela marynowana

SHRIMP SAGANAKI

Danie bardzo popularne na wyspach greckich i jednocześnie moje ulubione. Jest to potrawka z krewetek oraz sera, zapiekana w gęstym lub rzadkim sosie pomidorowym. Szczegóły znajdziesz w przepisie –>link

shrimp saganaki krewetki saganaki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.